Ders notlari birinci Gün 7


sayfa15/22
s.ogren-sen.com > Ekonomi > Ders
1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   ...   22

İkinci Gün


BÖLÜM 1: 5684 Sayılı Sigortacılık Kanununda Acenteler




1.1. Giriş



03/06/2007 tarihinde kabul edilen 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, 14/06/2007 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’ndan önce uygulanmakta olan 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunu, 539 sayılı KHK ile 1994 yılında temel değişikliklere uğramıştır. Ancak, söz konusu KHK’nın dayanağını teşkil eden 3991 sayılı Yetki Yasasının Anayasa Mahkemesi’nin 29/11/1994 gün, 1994/68-80 esas-karar sayılı kararıyla iptal edilmesi nedeniyle, KHK hükümlerinin itiraz yoluyla iptali de mümkün hale gelmiştir.
Diğer taraftan, KHK ile değiştirilmiş diğer maddelerin de her zaman için itiraz yoluyla iptali mümkün hale gelmiştir. Bu noktada, eski kanundaki maddelerin büyük çoğunluğunun KHK ile değiştiği göz önüne alındığında yeni kanunun ivedilikle çıkarılması zorunluluk arz etmiştir.
Türkiye ekonomisindeki gelişmeler ve dünya ekonomisi ile entegrasyon politikaları çerçevesinde son yıllarda mali sektörde yaşanan gelişmelere paralel olarak sigortacılık alanında büyük atılımlar gerçekleşmiştir. Günümüzde, klasik sigorta anlayışı dışına çıkılmış ve sigortacılık finansal kesimde büyük önem arz eden bir hizmet haline gelmiştir. Bu noktada, sigorta işletmeleri de finansal kurum kimliği kazanarak finansal kesim içinde önemli bir paya sahip olmuştur. Ayrıca, Avrupa Birliği’ne uyum sürecimiz de dikkate alınarak, yaygınlaşan sigortacılığa bağlı olarak sektörün artan ihtiyaçlarına cevap verici nitelikte ve rekabet gücünü arttırıcı yönde gerekli düzenlemelerin yapılarak sektörde bazı önlemler alınması ihtiyacı ortaya çıkmıştır.
Sigorta, toplumların hemen hemen tüm kesimlerini ilgilendiren teknik ve yaygın bir faaliyetin konusu olduğu gibi teminat vermesi sebebiyle güven unsurunun ön plana çıktığı bir hizmet sektörüdür. Bu bakımdan sigortacılık faaliyetlerinin güven ve açıklık içinde sürdürülebilmesi ve kamunun doğru biçimde bilgilendirilmesi gerekmektedir.
Dolayısıyla, sigortacılık sektöründe denetim büyük önem arz etmektedir. Bu noktada, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ile getirilmiş olan sigorta ve reasürans şirketlerinin faaliyetlerinin, varlıklarının, iştiraklerinin, alacaklarının, özkaynaklarının, borçlarının, mali bünye ve idari yapılarını etkileyen tüm unsurlarının tespit ve tahliline yönelik yeni düzenlemeler daha etkin bir denetimi sağlayacaktır. Diğer taraftan, sigortacılıktaki denetim diğer anonim şirketlerden farklı olarak sadece normatif denetimi içermediğinden getirilen hükümlerle çok daha geniş, esasa inen ve idareye takdir hakkı tanıyan bir denetim sistemi öngörülmüştür.
Yukarıda bahsedilen hususların yanısıra, sigortacılık yapısı itibarıyla hizmet sunumunu gerektiren bir faaliyet konusu olduğundan, sigorta ve reasürans aracıları, sigorta endüstrisinde oldukça önemli bir rol oynamaktadır. İlgilileri arayıp bularak müşteri kitlesi yaratmak esasına dayanan modern piyasa düzeninde sigorta ve reasürans aracılarının taşıdığı değer artmıştır. Dolayısıyla, sigorta aracılarının kullandığı yetkilerin daha açık bir biçimde tanımlanması, çerçevesinin çizilmesi ve ilkelerinin ortaya konulması, adil bir sigortacılık piyasasının oluşmasında önemli katkı sağlayacak bir husustur.


1.2. 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu Hükümlerine Genel Bakış




1.2.1. Kanunun Yapısı



Kanun, bir çerçeve kanun niteliğindedir. Öncelikle ana ilkeler belirlenmiş olup ayrıntılar ikincil mevzuata bırakılmıştır. Bu şekilde, yasal düzenlemelerin sektörün dinamik yapısına gecikmeden ayak uydurmasına imkan sağlanmıştır. Böylelikle, AB mevzuatındaki olası değişikliklerin mevzuata yansıtılabilmesinin de daha kolay olması öngörülmektedir. Ayrıca, Türk hukuk sisteminin yapısı gereği, temel kanun niteliğindeki Türk Ticaret Kanunu, Borçlar Kanunu, İcra-İflas Kanunu gibi kanunlarda yapılan düzenlemeler Kanuna aktarılmamıştır.

1.2.2. Kanunun Kapsamı



5684 sayılı Kanun ile;


  • Sigorta Şirketleri

  • Reasürans Şirketleri

  • Aracılar (Brokerler ve Acenteler)

  • Sigorta eksperleri

  • Aktüerler

  • Sigortacılık faaliyeti gösteren diğer organizasyonlar (havuz v.b.)

  • Sigortacılıkla ilgili meslek kuruluşları


kuruluş, faaliyet ve faaliyetlerinin sonlandırılması bakımından düzenlenmektedir.
Diğer taraftan, sosyal güvenlik kurumları, Türkiye İhracat Kredi Bankası Anonim Şirketi ve özel kanunlarına göre sigortacılık faaliyetinde bulunan diğer kuruluşlar (denetimle ilgili hükümleri hariç olmak üzere), 5684 sayılı Kanun kapsamında değildir.


1.2.3. Kanun İle Getirilen Yenilikler




1.2.3.1. Sigorta ve Reasürans Şirketlerinin Kuruluşuna İlişkin Yenilikler


  • Şirket kuruluşunda ön izin kaldırılmıştır.

  • Asgari sermaye 5 milyon YTL olarak öngörülmüş olup bu tutara ilave olarak faaliyette bulunulacak branş bazında sermaye bulundurma şartı getirilmiştir.

  • Şirketlerin hayat ve hayat dışı sigorta gruplarından yalnızca birinde faaliyet gösterebileceği hüküm altına alınmıştır.

  • Sigorta şirketleri ile reasürans şirketlerinin kuruluş amacı ile en az ilk üç yıldaki faaliyetlerine ilişkin tahminlerini ve yükümlülüklerini sürekli olarak yerine getirebileceğini ayrıntılı bir şekilde ortaya koyan “İş Planı” hazırlanması ilkesi benimsenmiştir.

  • Ruhsat talebinin Müsteşarlıkça reddi açık kurallara bağlanmıştır.

  • Kurucu, yönetici ve denetçiler için “güvenilir kişi olma şartı” getirilmiştir.



1.2.3.2. Sigorta ve Reasürans Şirketlerinin Faaliyetine İlişkin Yenilikler


  • Sermaye Yeterliliği Uygulaması ve “minimum garanti fonu” düzenlemesi yapılmıştır.

  • Teknik karşılıklar yeniden düzenlenmiş ve ilave teknik karşılıklar getirilmiştir.

  • Şirketler için iç denetim sistemi kurulması zorunlu tutulmuştur.

  • Mali bünye zafiyeti sayılan haller eski Kanuna göre daha da somutlaştırılmıştır.

  • Mali bünye zafiyeti durumundaki müdahale sistemi daha etkin kılınmıştır.

  • Teminat sistemi yeniden düzenlenmiştir.

  • Tarifeler ilke olarak serbest bırakılmıştır.



1.2.3.3. Diğer Konulara İlişkin Yenilikler


  • Sigortalı ile sigorta şirketi arasındaki ihtilafların hızlı çözümü için “Tahkim” müessesesi öngörülmüştür.

  • Acente ve eksperler için Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) bünyesinde mesleki örgütlenme getirilmiştir.

  • Sigortacılıkla ilgili özellik taşıyan konular için gerekli sınavların tarafsız bir şekilde yapılması, yurt içi veya yurt dışı ya da uluslararası anlaşmalar çerçevesindeki eğitim taleplerinin karşılanması ve ve benzeri amaçlarla Sigortacılık Eğitim Merkezi (SEGEM) kurulmuştur.

  • Sigorta alanında sendikasyon türü yapılanmalara imkan verilmiştir.

  • Sorumluluk sigortaları dışındaki sigortaların da Bakanlar Kurulu’nca zorunlu hale getirilebilmesi mümkün kılınmıştır.

  • İdari ceza/adli ceza ayrımına gidilmiş, ekonomik suça ekonomik ceza ilkesi benimsenmiş ve yapılan düzenlemelerde yeni Türk Ceza Kanunu ile Kabahatler Kanunu dikkate alınmıştır.

  • Eksperlik ve acentelik sistemleri yeniden düzenlenmiştir.

  • 1160 sayılı Mükerrer Sigorta Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmıştır.

  • Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği’nin yapılanması ve üyeliğe ilişkin uygulama esaslarında değişiklik yapılmıştır.

  • Hayat dışı sigorta şirketleri için de aktüer çalıştırma zorunluluğu getirilmiştir.


1.2.3.4. Özellik Arz Eden Bazı Hususlar

1.2.3.4.1. Tahkim Sistemi


Bilindiği üzere, sigorta ettirenler veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasındaki uyuşmazlıklar adli yargı yoluyla çözümlenmektedir. Ancak sigortacılık alanında ihtisas mahkemelerinin olmaması, yargı sürecinin uzun sürmesi ve masraflı olması, sigortalıların mağduriyetine neden olmakta ve zararın telafisi uzun zaman aldığından sigortanın var olma amacına aykırılık teşkil etmektedir.
Bu durum, sigortacılık sektörüne olan güveni sarsan bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Kanunun getirdiği tahkim sistemi ile sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinde menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümü amaçlanmaktadır.
Bu bağlamda, uluslararası uygulamalarda var olan “Ombudsman Sistemi”nin işleyişi esas alınmış, ülkemizdeki hukuk sistemi ile paralellik sağlanmasını teminen Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nda yer alan tahkim sisteminin temel esas ve usulleri çerçevesinde sistem şekillendirilmiştir. Öncelikle, uluslararası uygulamalar ile riski üstlenen taraf açısından kararların belirli bir miktara kadar bağlayıcı olması hususu dikkate alınarak, Tahkim Komisyonu, Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği (TSRŞB) çatısı altında teşkilatlandırılmıştır.
Tahkim sisteminin işleyişe kavuşması ve uygulama alanı bulması, sigortalıların sistemin tarafsızlığına olan güveninin sağlanması ile mümkün olabilecektir. Bu amaçla, sigorta hakemliği müessesesi tasarlanmış ve belirli niteliklere sahip kişilerin, Komisyona başvurarak listeye kaydolmaları temin edilmiştir.
Uyuşmazlığın çözümüne ilişkin Komisyona yapılacak başvuruda, belirli usul ve esaslar çerçevesinde, Komisyonca listeden bir hakem atanacak ve uyuşmazlık tamamen tarafsız olan hakem tarafından çözülecektir. Tahkim Komisyonu’nun işlevinin gerçek anlamda uyuşmazlıkların çözümü olmasından hareketle, Tahkim Komisyonu’na başvuru için öncelikle ilgili sigorta şirketine ya da riski üstlenen tarafa başvurulması ve kişinin talebinin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığının belgelenmiş olması şartı aranmaktadır.
Sistemin gereksiz kullanımından kaçınılması amacıyla, başvuruda bulunacak sigorta ettirenler veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişilerden cüzi bir ücret alınması tasarlanmıştır.
Riski üstlenen tarafla uyuşmazlığa düşen kişinin Tahkim Komisyonuna başvurusu, öncelikle raportörler tarafından incelenecek, uyuşmazlık konusu eksik bilgilendirme, evrakların eksikliği, v.b. gibi konulardan kaynaklanıyorsa raportörlerin riski üstlenen tarafla iletişimi ile sonuçlandırılacaktır. Ancak raportörler tarafından sonuçlandırılamayan başvurular Sigorta Hakemine iletilecektir. Uyuşmazlıkların çözümü için hakemlerin karar verme süresi dört ay ile sınırlandırılmıştır. Riski üstlenen taraflar açısından sisteme katılım tamamen gönüllülük esasına dayanmaktadır. Uluslararası uygulamalar ve mahkemelerin iş yükü dikkate alınarak, hakemin verdiği kararın belirli bir miktara kadar her iki taraf için de kesin olması, bu miktarın üstü için Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu çerçevesinde temyiz yoluna başvurulabilmesi ilkesi benimsenmiştir.

1.2.3.4.2. Acente ve Eksperlere İlişkin Yeni Örgütlenmeler


Acenteler ve eksperler, sigortacılık sektörünün vazgeçilmez aktörleridir. Sektördeki önemleri nedeniyle, bu mesleklerin kurumsallaşması, etik değerlerinin belirlenmesi, ruhsatlandırma ve kayıt prosedürlerine ilişkin gerekli işlemlerin yürütülmesi son derece önemlidir.
Kanun ile bu ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak acente ve eksperler için TOBB bünyesinde bir örgütlenme öngörülmüştür. Ancak, bu örgütlenmede, hem acenteler hem de eksperlerin kendi karar alma mekanizmalarının korunması için gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Kanun sonrasında, sigorta acenteliği ve eksperliği yapabilmek için gerekli olan Levhaya kayıt işlemleri ile kayıttan silme işlemlerini yürütmek, sigorta acenteliği ve eksperliği hakkında sigortacılık faaliyeti ile ilgili konularda disiplin cezası vermek, meslek kurallarını oluşturmak ve meslek mensupları arasında haksız rekabeti önlemek amacıyla TOBB nezdinde Sigorta Acenteleri Sektör Meclisi, Sigorta Acenteleri İcra Komitesi ile Sigorta Eksperleri İcra Komitesi oluşturulmuştur.



1.2.3.4.3. Güvence Hesabı


Sigortalıların daha etkin bir şekilde korunabilmesini teminen Garanti Hesabının kapsamı genişletilerek TSRŞB bünyesinde Güvence Hesabı adı altında yeniden oluşturulmuştur. Garanti Hesabından farklı olarak, Güvence Hesabı ile 5684 sayılı Sigortacılık Kanununa, mülga 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunu’na, Karayolları Trafik Kanunu ile Karayolu Taşıma Kanunu’na göre zorunlu kılınan sigortalarla ilişkili tazminatların belli şartların oluşması halinde karşılanabilmesi amaçlanmıştır. Bu şekilde, sigortaların zorunlu hale getirilmiş olması nedeniyle duyulan güvenin zedelenmemesi için, herhangi bir zarar görülmesi durumunda ortaya çıkan zararın belirli kurallar dahilinde karşılanabilmesi amaçlanmıştır.
Öte yandan, uluslararası zorunlu trafik sigortası niteliğindeki Ye­şil Kart Si­gor­ta­sı uygulamaları için fa­ali­yet gös­te­ren Tür­ki­ye Mo­tor­lu Ta­şıt Bü­ro­sun­ca ya­pı­la­cak öde­me­ler de anılan Hesaptan karşılanabilecektir.

1.2.3.4.4. Kanunun AB Düzenlemeleri ile Uyumu


Kanun hazırlanırken ilke olarak AB’ye uyum gözetilmiştir. Bu uyum, şirket kuruluşu için ön izin prosedürünün kaldırılması, minimum garanti fonu uygulaması gibi bazı hükümler açısından Kanuna doğrudan yansıtılmış; tarife serbestisi getirilmesi, yurt dışında yaptırılabilecek sigortaların kapsamının genişletilmesi gibi bazı hükümlerde ise gerektiğinde uyumu sağlayabilmeye yönelik idareye yetki tanınmıştır. Ayrıca, bir çerçeve kanun niteliğinde hazırlandığından, uygulamaya ilişkin ikincil düzenlemelere bırakılan bir çok hususun temelini de AB Direktifleri oluşturmaktadır.

1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   ...   22

Benzer:

Ders notlari birinci Gün 7 iconDers notlari

Ders notlari birinci Gün 7 iconDers notlari

Ders notlari birinci Gün 7 iconDers notlari

Ders notlari birinci Gün 7 iconDers notlari

Ders notlari birinci Gün 7 iconDers Notları ÜNİte I

Ders notlari birinci Gün 7 iconDers Notları Final Hinduizm

Ders notlari birinci Gün 7 iconDinler tarihi ders notları final yahudilik

Ders notlari birinci Gün 7 iconDers notlari I. ÜNİte güzel sanatlar ve edebiyat

Ders notlari birinci Gün 7 icon” Ders Notları Öğr. Gör. Osman albayrak

Ders notlari birinci Gün 7 icon” Ders Notları Öğr. Gör. Osman albayrak


Sanat




© 2000-2018
kişileri
s.ogren-sen.com