Deniz kenarında üç yüz evli, bir camili, han ve hamamlı, küçük çarşılı, Canik Sancağı’nda zeamettir. Bağ ve bahçesi, çeşitli meyveleri var. Ahalisi çoğu


s.ogren-sen.com > öykü > Evraklar
FATSA

Faça Kasabası

Deniz kenarında üç yüz evli, bir camili, han ve hamamlı, küçük çarşılı, Canik Sancağı’nda zeamettir. Bağ ve bahçesi, çeşitli meyveleri var. Ahalisi çoğu Rum’dur. Buradan kalkarak İstefani Burnu denilen yere geldik. Burası denize doğru on mil çıkmış sivri bir burundur: Dağlarında mamur Rum köyleri vardır. Bunlar da Canik toprağında verimli köylerdir: Bu burnu geçip kuzey taraftan Vona Kalesi’ne geldik…” Evliya Çelebi

COĞRAFİ KONUM

Yörenin merkezi olarak düşünülebilecek olan Fatsa İlçesi Ordu iline bağlı, Karadeniz kıyısında ve Samsun-Ordu karayolu üzerinde şirin bir ilçedir. Karadeniz Bölgesi’nin son yıllarda önemli gelişmeler gösteren ilçelerinden biridir.

Fatsa İlçesinin Kuzeyinde Karadeniz, Doğusunda Perşembe, Batısında Ünye, Güneyinde Kumru, Çatalpınar, Çamaş ve Gürgentepe ilçeleri yer alır.

Fatsa ilçe merkezi Karadeniz kıyısı boyunca uzanırken güneye doğru Canik Dağları’nın yüksekliği ilçe sınırları içerinde 550-600 metrelere ulaşır.

Fatsa önemli sayılabilecek bir sahanın idari ve özellikle ticari merkezi olarak düşünülebilir. Sözü edilen saha içerinde Korgan, Kumru, Çamaş, Çatalpınar, Kabataş ve Aybastı ilçeleri yer alır ki bu ilçelere Fatsa üzerinden ulaşılır. Yörenin en büyük yerleşimi olması dolayısıyla diğer ilçelerin tümünün Fatsa ile organik bağları vardır. Her gün bölgedeki diğer ilçelere çok sayıda minibüs ve otobüs seferi yapılır.

ULAŞIM

Fatsa, Samsun-Ordu Karadeniz Sahil Yolu üzerindedir ve karayolu ilçenin içinden geçer. Fatsa, Ordu’ya 55 km. Samsun’a 115 km. uzaklıktadır. Karadeniz Sahil Yolu projesinde yer alan ve Türkiye’nin en uzun karayolu tüneli olan Bolaman-Perşembe arasında uzanan Ordu Nefise Akçelik Tüneli (3850 m.) Fatsa-Ordu arasını 20 dakikaya indirmiştir.

Fatsa Otobüs Garajı’na günde 50 den fazla otobüs giriş çıkış yapar. Yöreye düzenli sefer yapan firmalar arasında Varan, Ulusoy, Metro, Fındıkkale gibi tanınmış firmalar vardır.

İKLİM

Fatsa’ya tipik Karadeniz iklimi hakimdir. Yıllık ortalama sıcaklık 15ºC dolayındadır. Yazlar serin, kışlar ılık geçer. Hemen hemen her ay yağış görülür. Kış aylarında yağış kar biçimindedir. Kar sahil kesiminde uzun süre yerde kalmaz, ancak ilçenin iç kesimlerinde daha uzun süreler kar görmek mümkündür. Yoğun kar yağışı olduğu zaman özellikle yukarı kesimlerdeki köylerle ulaşım kesintiye uğrayabilir. Yağış miktarı yıllık ortalama 1000 mm. dir. En soğuk aylar ocak ve şubat, en sıcak aylar temmuz ve ağustos aylarıdır.

Fatsa’yı ziyaret edenlerin tüm mevsimlerde yağmurluk veya rüzgarlık bulundurmaları önerilir.

AKARSULAR/GÖLLER

Fatsa İlçesi iki önemli akarsuyun arasında kurulmuştur. Bunlar Elekçi ve Bolaman dereleridir. Bu derelerin sahile yakın yerlerinde kıyı düzlükleri bulunmaktadır. İlçenin 10 km. güneydoğusunda ise Örencik Köyü sınırları içerisinde Gaga Gölü bulunur.

YER ALTI SULARI / TERMAL KAYNAKLAR

SARMAŞIK KAPLICALARI

Fatsa merkezine on bir kilometre uzaklıkta, Ilıca Beldesi’nde bulunan Sarmaşık Kaplıcaları Karadeniz’ Bölgesinin önemli termal kaynakları arasında sayılmaktadır. Kaplıca bir vadinin içinde ırmak yatağı içinde yer alır. Fatsa Şehir Merkezinden 13 km’lik asfalt ve düzgün bir karayoluyla ulaşılır. Kaplıca tesislerine sürekli taşıt bulmak olanaklıdır. Kaplıcanın İlk Çağ’dan beri kullanıldığı düşünülmektedir. Su kalitesi açısından dünyanın sayılı kaplıcaları arasında gösterilmektedir. Taşıdığı özellikler açısından Almanya’da bulunan Kissinger kaplıcasıyla aynı özellikleri taşımaktadır. 47ºC sıcaklıktaki suyunun romatizmal hastalıklara iyi geldiği belirtilmektedir. Dakikada 200 litre suyun aktığı kaplıcada bulunan Otelde banyolu ve banyosuz odalar mevcut olup odalarda TV, buzdolabı, telefon, kaplıca suyu, hizmeti verilmektedir. Ayrıca günübirlik kullanıma açık, kapalı alanlarda aile kabinleri ve umuma açık havuzlar mevcuttur. Ayrıca tesisin özel otoparkı mevcuttur.

Çevresi ormanlarla kaplı olan kaplıcanın kubbeli kısmı Bizans Dönemi’nden kalmıştır. Kubbeli kısım altında kalan havuz, Balaman Beyleri (?) tarafından üçe bölünmüş 5-10 ve 15 kişilik havuzlar oluşturulmuştur. Bugün kadın ve erkeklere hizmet veren 10 ve 15 kişilik havuzlar mevcuttur.

Sarmaşık Kaplıcaları’nda 150 yataklı bir tesis bulunmaktadır. Daha önceleri İl Özel İdaresi tarafından işletilen kaplıca 2007 yılında özelleştirme kapsamına alınmış ve Ilıcalı girişimciler bir araya gelerek bir şirket kurmuş ve Sarmaşık Kaplıcalarını devralmışlardır. Özelleştirmeden sonra hızla tesis yenilenmiş her odasında termal suyun bulunduğu bir otel yapılmıştır. Ayrıca Otelin yanına 300 kişilik bir lokanta da yapılmıştır. Otelin avlusunda dere kenarında dinlenirken çay içme imkânı sağlayan bir de çay bahçesi oluşturulmuştur.

KUTU: Sarmaşık Kaplıcası’nın Suyunun Özellikleri:

Sağlık ve Sosyal Yardım bakanlığı,Refik Saydam Merkez Hıfzısıhha Enstitüsü Kimya Tahlil Laboratuarı ve Ankara Üniversitesi Fizik Tedavi Kürsüsü tarafından yapılan su analizlerine ve raporlarına göre kaplıcanın suyu; potasyum, sodyum, kalsiyum, magnezyum, demir, lityum, manganez mineralleri ve nitrat içermektedir. Sodyum sülfatlı ve klorürlü su grubuna girmektedir. Litresinde 1 gram mineral bulunan acı su olarak tanımlanmaktadır. Suyun sıcaklığı 48 derecedir, pH değeriyse 9.2 dir.

Kaplıca suyu banyo olarak ve içme olarak kullanılır.

Banyo olarak; Artroz, artrit ve benzeri romatizmal hastalıklar, nevralji ve nefritler ve kadın hastalıklarında yararlıdır. Su başka su ile karıştırılmadan kullanılmayı gerektirir. Faydalanma süresi 21 gün olarak belirlenmiştir.

İçme olarak da mide- bağısak ve idrar yolu rahatsızlıkları ve böbrek taşları tedavisinde kullanılmaktadır. İçinde bulunan magnezyum sülfat nedeniyle Almanya Kissinger Kaplıcaları’nda olduğu gibi toz, draje olarak da kullanılabilir.

Sarmaşık Kaplıcaları’ndan yararlanacak olan ve kalp rahatsızlığı bulunan hastaların doktor gözetiminde ve dikkatle yararlanması önerilmektedir.

KUTU: Sarmaşık Kaplıcaları’nın İlk Çağ’dan beri şifa dağıttığı bilinmektedir. Muhtemelen Roma, Pontos ve Bizans dönemlerinde kullanılmış olan kaplıcayla ilgili söylenceler vardır.

Söylence bu ya…Günümüzden binlerce yıl önce bölgeyi yöneten bir bey varmış…Bu beyin de güzeller güzeli bir kızı…Bey kızının üzerine titrermiş. Kızın güzelliği de o dönemde herkes tarafından bilinirmiş. Bu güzel kız bir gün hastalanmış. O güzelliğinden eser kalmamış. Tüm bedenini önce ağrılar daha sonra yaralar kaplamış. Bey dönemin önemli tabiplerini çağırmış, kızını tedavi edecek olana hem kızını verecekmiş hem de servetini bağışlayacakmış. Tüm tabipler seferber olmuş, bildikleri tüm tedavi yollarını denemişler ancak genç kızı iyileştirememişler.

Kız dünyaya küsmüş, her sabah saraydan çıkıp amaçsızca dere kenarında, dağlarda dolaşmaya başlamış. Günlerden bir gün dere kenarında dolaşırken tüyleri dökülmüş, bir deri bir kemik kalmış bir kurt görmüş. Kurt neredeyse ölmek üzereymiş. Bu kurt gelip bugünkü sıcak su kaynağının olduğu yerden buharı tüten sulardan içmiş, girip yıkanmış ve çıkıp gitmiş. Kız artık her gün gelip bu kurdu izlemeye başlamış. Bir süre sonra kurdun iyileşmeye başladığını, tüylerinin pırıl pırıl yeniden çıkmaya başladığını görmüş. Bunun sıcak sudan kaynaklandığını anlamış. Her gün gelip sıcak sudan içmeye ve yıkanmaya başlamış. Bir süre sonra kız eski sağlığına ve güzelliğine kavuşmuş. Bey de çok sevinmiş bu işe. Tüm halkının yararlanabilmesi için suyun çıktığı yere bir hamam yaptırmış. O gün bu gündür burası insanlara şifa dağıtır olmuş…

Diğer bir söylence ise şöyle…

Kızı için hamam yaptıran beyin ömrü, tüm canlıların ömürleri gibi bir gün bitivermiş…Devleti tarumar olmuş…Yaptırdığı hamam da zaman içinde yıkılıp gitmiş…Gel zaman git zaman bu bölgeye yeni yeni insanlar yerleşmeye başlamış. Bu insanlar arasında bir de çoban varmış…Her gün dere kenarında koyunlarını otlatan bir çoban…Çobanın koyunları dere kenarındaki sık sarmaşıkların arasında kaybolup, bir süre sonra da ortaya çıkıyormuş. Ama koyunların sütü de çok bol geliyormuş. Çoban buna önceleri bir anlam verememiş. Daha sonra sık sarmaşıklar arasında tek kubbesi kalmış eski yapıyı görmüş, sarmaşıklar öyle sarmış ki binayı görmek neredeyse imkânsızmış. Sarmaşıkları yolmaya başlayınca binadan dışarı sıcak suların aktığını fark etmiş, sarmaşıkları yolmaya başlamış ve bey kızının hamamına ulaşmış. Çevreyi iyice temizleyince de hamam ve şifalı sular ortaya çıkmış. Çevrede yaşayanlar el birliği ile burayı onarıp yeniden kullanmaya başlamışlar ve o gün bu gündür de kullanmaya devam etmişler…

FLORA / FAUNA

Fatsa tüm bölgede olduğu gibi bitki örtüsü ve hayvanlar açısından çok zengindir. Ormanlık alanlarda kızılağaç, akasya, gürgen, meşe, kestane gibi ağaçlar çoğunluktadır. Fatsa’daki tarım alanlarının büyük bir kısmını fındık bahçeleri kaplar. Fındık bahçelerinin içlerinde veya hemen yanı başında her ailenin ihtiyacını karşılayacak kadar elma, armut, kiraz, erik Trabzon Hurması gibi ağaçlar ve bağlar bulunur.

Trabzon Hurması olarak bilinen, ancak yetiştirildiği alan Fatsa ve çevresi olan bitki, vitamince zengin, besin değeri yüksek bir meyvedir. Trabzon Hurması’nın kalp ve damar hastalıkları, mide ve bağırsak rahatsızlıkları sindirim bozuklukları, kansızlık ve vitamin eksikliğine iyi geldiği düşünülmektedir. Meyvenin Trabzon Hurması olarak adlandırılmasının nedeninin, Osmanlı İmparatorluğu zamanında bölgenin Trabzon’a bağlı olması dolayısıyla olduğu düşünülmektedir.

Trabzon hurması dışında, ekonomik açıdan bölgedeki diğer önemli bitki de kestanedir. Kestane ağacı özellikle tekne yapımında kullanılır. Ayrıca meyvesi de değerlendirilir.

Ksenophon’un M.Ö 400’de yazdığı, Anabasis adlı yapıtında kestanenin İlk Çağ’dan beri bölgede öenmli olduğu anlaşılır. Ksenophon”…Hellenler burayı yağma ettiler ve ambarlarda, Mossynoik’lerin söylediğine göre geçen seneden kalma ekmekler buldular…Kilerde birçok yassı cevizler bulundu. Bunların iç kabukları yoktu. Bu cevizler Mossynoiklerin baş gıdasını teşkil ediyordu. Bunları haşlıyorlar veya ekmek gibi fırında pişiriyorlardı…” diyor. Ksenophon’un yassı ceviz olarak tanımladığı, kestaneydi ve Hellenler o dönemde kestaneyi bilmiyorlardı.

Bunlar dışında son yıllarda önem kazanan bir başka bitki de kividir. Birçok fındık üreticisi fındık tarlalarını sökerek kivi yetiştiriciliğine yönelmişlerdir.

TİCARET-SANAYİ-TARIM-HAYVANCILIK

Fatsa coğrafi konumu dolayısıyla eskiden beri önemli bir ticari merkez olmuştur. Ekonomisi ağırlıklı olarak fındık tarımına dayalıdır.

Fatsa’da en önemli tarım ürünü fındıktır. Üretilen fındığın %98’i pazarlanmaktadır. Son yıllarda fındık yağı üretiminde de kullanılmaya başlanmıştır. Fındığın büyük bir kısmı organik tarımla üretilmektedir. Bu da Fatsa fındığının uluslararası pazarlarda aranmasına neden olmaktadır.

Bölgede yer alan fındık kırma ve işleme fabrikalarının çoğu Fatsa’da yer almaktadır. Bu fabrikalarda elde edilen iç fındık ihraç edilir. Fındık Fatsa ve çevresinde önemli ölçüde istihdam yaratır. İhraç edilen iç fındığın önemli bir bölümü çikolata sanayinde kullanılır.

Fındık dışında Fatsa ve çevresinde mısır, çavdar, pirinç, fasulye, patates, kivi ve bakla yetiştirilir.

Fatsa’da ailelerin bir kısmının geçim kaynağı da hayvancılıktır. Hayvancılık genellikle aile işletmeciliği olarak yapılır 8517 adet büyükbaş, 2820 adet küçükbaş hayvan mevcudu vardır. Fatsa’da süt sığırı yetiştiriciliği tercih edilmekle beraber, besicilikte de gelişmeler olmuştur.

Fatsa’da arıcılık da ekonomi açısından önemli bir kaynaktır. İlçe genelinde 19331 adet arı kovanından 483 ton bal üretilmektedir. İlçede 8 adet yumurta tavukçuluğu işletmesi mevcut olup bu çiftliklerde günlük 35-40 bin civarında yumurta üretilmektedir.

Fatsa’da balıkçılık da önemli bir geçim kaynağıdır. Özellikle Bolaman ve çevresinde çok sayıda aile, başta hamsi olmak üzere balık avcılığıyla geçinmektedir.

Deniz avcılığı dışında, ilçede 3 adet alabalık ve 1 adet sazan çiftliği bulunmaktadır.

İlçede faaliyet gösteren tekstil, su ürünleri, gıda, hayvancılık, şekerleme ve inşaat gibi büyük ölçekli 30 işletme ve 936 kişi istihdam edilmektedir. Daha çok; taşıt, doğrama ve parça üzerine hizmet vermekte olan büyük ve küçük iki adet sanayi sitesi bulunmaktadır.

Büyük sanayi sitesinde 262, küçük sanayi sitesi 120 esnaf ve sanatkar faaliyet göstermektedir. Altyapısı tamamlanmış ve 500.000 metrekarelik alan üzerinde kurulan Organize Sanayi Bölgesi, gıda, ağaç, tekstil, metal gibi iş kollarında faaliyet göstermektedir.

FATSA’DA MADENCİLİK

  • Fatsa ve Kumru sınırları içerisinde bakır, kurşun, çinko, kükürt ve bentonit, rezervleri bulunmaktadır.

Yöre, özellikle Fatsa, bentonit bakımından zengin yataklara sahiptir. Fatsa’da bulunan toplam bentonit cevheri rezervi 2.565.000 tondur. Endüstriyel bir hammadde olan ve değişik kullanım alanları bulunan bentonit yatakları işletilmektedir.
Yörede herhangi bir cevher zenginleştirme tesisi bulunmadığından üretilen bentonit olduğu gibi piyasaya verilmekte veya ihraç edilmektedir. Böylece cevher zenginleştirme yoluyla bentonitten elde edilebilecek katma değer yöre dışına aktarılmış olmaktadır.
Yörenin sahip olduğu maden potansiyeli ile ilgili bilgiler Çizelge ’de verilmiştir.

Çizelge 3. Fatsa ve Komşu İlçelerin Maden Varlığı (1997)

Madenin Cinsi

Bulunduğu

Yer

Tenör

ve Kalite

Rezerv

(Ton)

Açıklamalar

METALİK MADENLER

Bakır-Kurşun-Çinko

Fatsa-Zavi

% 0,32 bakır

1.926.000

Mümkün

Bakır-Kurşun-Çinko


Kumru-Gümüşdere

% 24,5 Çinko

% 7,9 Kurşun

% 0,95 Bakır

36.000

100.000

Görünür

Mümkün

Kükürt

Fatsa-Akkaya

% 15,9

16.464

223.204

75.056

Görünür

Görünür + Muhtemel

Mümkün

ENDÜSTRİYEL HAMMADDELER

Bentonit

Ünye-Fatsa (Kavaklar)

-

743.000

Mümkün (Yatak işletilmektedir.)

Bentonit

Ünye-Fatsa (Keşköy)

-

460.000

Mümkün (Yatak işletilmektedir.)

Bentonit

Ünye-Fatsa (Emineli)

-

421.800

Mümkün (Yatak işletilmektedir.)

Bentonit

Ünye-Fatsa (Ahizetli)

-

128.000

Mümkün (Yatak işletilmektedir.)

Bentonit

Ünye-Fatsa (Tavkutlu)

-

812.000

Mümkün

Kaynak: Türkiye'nin Doğal Kaynakları Rehberi, 1997, ITO

İDARİ BÖLÜMLENME

Fatsa, Osmanlı İmparatorluğu zamanında idari olarak Canik Sancağı’na bağlıydı. Osmanlı kayıtlarında bölgenin adı “Satılmış-ı Mezid Bey” veya Nahiyi Satılmış-ı Ferid Bey olarak geçerdi. Fatsa bölgesi 15. Yüzyıl kayıtlarında Nahiye, 16. Ve 17. Yüzyıllar kayıtlarında ise Satılmış kazası olarak geçer. 1851 yılından 1856 yılına kadar kaza olan Fatsa , 1869 yılından 1872 yılına kadar Ünye kazasına bağlı bir nahiye olmuştur. Fatsa, 1878 yılında ise yeniden kaza olmuştur. Fatsa’da belediye teşkilatı ilk kez 1923 yılında Cumhuriyet ile birlikte kurulmuştur.

Büyük Millet Meclisi’nde yapılan görüşmeler sonrasında, Fatsa, 4 Aralık 1920 tarihinde Ordu Sancağı’na bağlı bir kaza olmuştur.

İlçenin; Fatsa, Bolaman, Ilıca, Yalıköy, Hatipli, İslamdağ, Kösebucağı, Geyikçeli ve Aslancami olmak üzere 8 belediyesi bulunur.

Fatsa’nın bugün 20 köyü, bulunmaktadır.

KISA TARİH

Fatsa ve çevresiyle ilgili bilgilerin birçoğu yukarıda da sözü edildiği gibi Orta Karadeniz tarihine koşut olarak gider. Fatsa ve çevresinde ciddi sayılacak arkeolojik çalışma yapılmamıştır. Çevrede var olan antik yerleşimlerin kalıntıları Fatsa ve çevresi tarihinin İlk Çağ’a dek uzadığını göstermektedir. Fatsa tarihin değişik dönemlerinde Fanise, Phadsane, Pytane veya Facha olarak adlandırılmıştır.

M.Ö. 400’ lerde Fatsa ve çevresinde Kolhlar, Driller, Halipler, Mossinoikler ve Tibarenler gibi Yunan asıllı olmayan yerli kabilelerin yaşadığı bilinmektedir. Bu dönem kalıntılarını Yapraklı köyü mevkiinde Çıngırt Kaya ve çevresinde görmek mümkündür.

M.Ö. 675 yılında Kimmerler’in bölgeyi yakıp yıktığı bilinmektedir. Bölgeye bir süre Persler hakim olmuş (M.Ö. 547), Büyük İskender ve komutanları ise (M.Ö. 334 ve M.Ö. 312-208) Fatsa ve çevresinde egemenliklerini kurmuşlardır.

Pontus İmparatorluğu Fatsa ve çevresine M.Ö. 280-M.S. 263 yılları arasında hâkim olmuş önemli izler bırakmıştır. Bu dönemde Fatsa ve çevresi Side olarak anılıyordu.

M.Ö. 1. Yüzyılda Pont devleti kralı Mitridat ölmüş, yerine II..Farnak Kral olmuş (M.Ö. 65-42) ve Romaya bağlı bir krallık olan Pont devletinin başına geçmiştir.

I. Farnak bugünkü Fatsa’da kızı Fanizan adına bir şato yaptırmış ve bölge Fanizan olarak adlandırılmıştır.

II. Farnak'tan sonra bölgeye farklı bir sülaleden gelen Polemen hükümdarlık yapmıştır. Bugünkü Bolaman’ın adının bu kraldan geldiği düşünülmektedir. Pont devleti, M.S. 63 yılında Roma İmparatorluğu tarafından ortadan kaldırılmış, M.S. 395 yılında ise bu topraklar Doğu Roma İmparatorluğu’na (Bizans) geçmiştir.

Bölge 13. ve 14. yüzyıllarda Cenevizli tacirlerin etkisindeydi. Cenevizlilerin bu bölgeyi ticari depo olarak kullandıkları düşünülmektedir.

Türklerin Fatsa ve çevresine gelmeleri 1071 Malazgirt savaşı sonrasında olmuştur. Danişmend Gazi’nin komutanlarından Sevli Bey, Samsun’dan Trabzon’a kadar olan bölgeyi fethetmiş, bölgeye Çepni oymağı yerleşmiştir.

1380 yılında Hacı Emiroğulları bölgeye hâkim olmuştur. Bu tarih Türklerin bölgede kesin mevcudiyetlerinin başladığı dönemdir.

1427–1428 yıllarında Fatsa ve çevresi Osmanlı sınırlarına dâhil olmuştur. Bu dönemde ekonomik ilerlemeler gerçekleştirilmiş, ticaret yollarına yakın olması burada ticarî hayatın canlılığını sağlamıştır.

KÜLTÜREL DEĞERLER, SANAT

Fatsa değişik dönemlerde çok fazla göç almış ilçelerden biridir. Fatsa 1864-1923 yılları arasında Kafkasya ve Balkanlardan göç almıştır. Özellikle 19. Yüzyılın son çeyreğinde Kafkasya’dan gelen Çerkez gruplarının bir kısmı Fatsa’ya yerleştirilmiştir. 1870-1871 tarihli Salnamelerde Fatsa’ya yerleştirilen nüfus 900 kişi civarında gösterilmiştir. İkinci göç dalgası 1878 yılında olmuş ve gelen Abaza göçmenler Çokdeğirmen ve Nefs-i Meydan köylerine yerleştirilmiştir. 1880-1887 tarihleri arasında gelenler ise Batum Muhacirleri olarak adlandırılır.

Bunlar dışında 1923 yılında yaklaşık 750 hanelik bir mübadil grubu Selanik’in Serez kazasından önce İstanbul’a daha sonra da Fatsa’ya gelmiştir. Bölgenin iklimine ve tarım geleneklerine alışamayan bir grup mübadil farklı kentlere göçmüştür. Mübadillerin bir kısmı Fatsa’da kalmış, diğerleriyse Kumru, Kaya Mahallesi, Yaylacık, Kiremitli, Çokdeğirmen, Kayabaşı, Alanköy gibi köylere yerleşmişlerdir.

Kafkas ve Balkan muhacirleri dışında Fatsa’da ciddi bir Gürcü grubu vardır. Özellikle Gürcü yemekleri bölge yemek kültürünü oldukça etkilemiştir.

Kuşkusuz Fatsa’ya gelen her grup kendi kültürlerini, el sanatlarını ve mesleklerini de burada devam ettirtmiştir.

Fatsa’nın bu özelliği, her kültürün bir diğerine gösterdiği saygı ve sevgi ilçeyi Türkiye’nin en demokratik bölgelerinden biri yapmıştır.

EĞİTİM

Fatsa’da eğitime çok önem verilir. İlçede 23 ilköğretim okulu, 1 özel ilköğretim okulu, 10 orta öğretim okulu, 8 meslek lisesi bulunmaktadır. Şehirde ayrıca altyapı ve ekonominin gelişmesi ile dershaneler, özel kurslar faaliyete geçirilmiştir.

Fatsa’da Ordu Üniversitesi’ne bağlı Fatsa Deniz Bilimleri Fakültesi ve Denizcilik Meslek Yüksekokulu bulunmaktadır.

Fatsa’da İlçe Halk Kütüphanesi bulunur. 2008 verilerine göre kütüphanede 17 279 adet kitap bulunmaktadır. Kütüphaneden yaklaşık 64 bin kişi yararlanmış ve evlere ödünç verilen kitap sayısı da 8 428 i bulmuştur.

SPOR

GEZİLECEK GÖRÜLECEK YERLER

CINGIRT KAYA

Fatsa yakınlarında mutlaka incelenmesi gereken yerleşimlerden biri Cıngırt Kaya veya Cıngırt Kale olarak bilinen bölgedir. Fatsa merkeze beş kilometre uzaklıkta, Görevi (veya Kavaklar) Deresi yanındaki tepenin üzerinde yer alır. Üzerindeki kalıntılar ve yüzeyde rastlanan çanak çömlek parçalarından buranın büyük bir yerleşim olduğu anlaşılmaktadır. Cıngırt Kale’de araştırma yapılmamıştır. Kalenin üst kısmında yaklaşık 45 derece eğimle Görevi Deresi’ne doğru inen bir tünel bulunmaktadır. Bu tünelde 120 basamak sayılmıştır. Ancak tünel atılan taşlar ve toprakla dolmuş durumdadır. Bu tünelin Elekçi Deresi’ne inen gizli bir geçit olduğu düşünülür. Bir başka düşünce de, bu tünelin Fatsa’nın 1,5 mil kuzeyinde yer alan adaya gittiği yönündedir. Tünel ile ilgili herhangi bir çalışma yapılmadığı için bu iddiaların kesinliği konusunda hiçbir şey söylenemez. Kalenin üst kısmında duvar kalıntıları bulunmaktadır.

KUTU:

Fatsa Adası

Fatsa sahiline 1.5 mil uzaklıktadır. Adının yaklaşık bir dönüm büyüklüğünde olduğu bilinmektedir. Adayla ilgili olarak birçok söylence vardır. Bunlardan ilki, bir zamanlar bu adaya karayoluyla ulaşılabildiği biçimindedir. Diğeri ise adanın altında bir yer altı şehri olduğu ve geçmiş zaman imparatorlarının hazinelerini bu yer altı şehrinde sakladıkları biçimindedir. Bir diğer söylenceye göreyse Fatsa’dan adaya dek ulaşan bir tünelin olduğudur.

2001 yılında adadaki doğal yaşam ve fok balıkları konusunda ada çevresinde bir çalışma yapılmıştır. Ada üzerine bir tesis yapılması planlanmaktadır.

BOLAMAN

Bolaman, Fatsa-Ordu karayolunun yaklaşık dokuzuncu kilometresinde şirin bir beldedir. Karadeniz’in en güzel köşelerinden biri olan Bolaman’ın kuruluşunun antik çağlara dek uzandığı düşünülmektedir. Antik adı Polemeon olan bölgenin en eski yerleşimlerinden biridir. Antik Çağ’da bir liman kenti olduğu düşünülmektedir.

Bolaman’ın sembolü olan ve Kademoğlu Konağı veya “Hazinedar” Konağı olarak bilinen 18. Yüzyıl yapısı bölgedeki en önemli tarihi ve turistik yapılardan biridir. Bu konak antik Bolaman Kalesi üzerine kurulmuştur. Konağın, Büyük Ali Bey oğlu Mehmet Bey tarafından yaptırıldığı düşünülmektedir.

Bolaman Kalesi iki bölümden oluşur. İç Kale ve Dış Kale. Kalenin içinde bazilikal plana göre inşa edilmiş küçük bir şapel bulunur. İç kalenin üzerineyse yukarıda sözü edilen konak inşa edilmiştir.

Bolaman doğal güzellikler açısından da tüm Karadeniz’in en önemli köşeleri arasındadır. Çok dik açılarla denize dek inen çam ağaçları, maviyle yeşilin görsel şölenini sunar. Bolaman sahilindeki küçük ve sakin koyların her biri bir film platosu gibidir.

Bolaman merkezinde ve çevresinde çok şirin restoranlar, çay bahçeleri bulunur. Özellikle balık lokantaları önerilir. Ayrıca Bolaman Pidesi de oldukça lezzetli ve ün kazanmıştır.

KUTU:

“…Themiskyra’dan sonra ( Terme Ovası), Themiskyra gibi iyi sulanmadığı halde verimli bir ova olan Sidenê’ye ( Bolaman ve çevresi) gelinir. Deniz tarafında kaleleri vardır. Khabaka, Phabda ve Sidê. Sidenê ismini buradan almıştır. Halen Amisos (Samsun’da kurulmuş krallık) arazisi buraya kadar uzanır; ve bu kent sözü edilmeye değer bilginler yetiştirmiştir. Rhathenos’un oğlu Denetrios, Meloslu Goemetrici ile aynı ismi taşıyan matematikçi Dionysodoros, ve öğrencisi olduğum gramerci Tyrannion.” (Coğrafya XII, III,16)

MESİRE YERLERİ / YAYLALAR

Fatsa ilçesinin deniz kıyısında kalan bölümü bölge halkının hoşça zaman geçirdiği yerlerden biridir. Sahil boyunca yapılmış olan yürüyüş yolları ve Atatürk Parkı görülmeye değer yerler arasındadır. Atatürk Parkı içinde yer alan asırlık dev çınar ağaçlarının serinliğinde, çay bahçeleri ve bir lokanta yer alır Ayrıca sahil yolunun sonunda yer alan balıkhaneler civarında da dinlenmek için çay bahçeleri bulunur.

GAGA GÖLÜ

Fatsa İlçesi’nin yaklaşık 10 kilometre güney doğusunda, Fatsa-Aybastı karayolu kenarındadır. yer alan bir göldür. Gaga Gölü Örencik Köyü sınırları içinde yer alır. Yaklaşık 20 bin metrekarelik bir alanı kaplar. Çevresi ağaçlarla kaplı olan gölün ortasında küçük bir ada bulunur. Ada “Kilise Adası” olarak bilinir. Gaga Gölü’nün altında batmış bir kilisenin varlığından söz edilir. Ancak bu iddia kanıtlanamamıştır. Gaga Gölü çevresi mesire yeri olarak kullanılır.

Gaga Gölü ve çevresi, Kültür ve Tabiat Varlıkları Yüksek Kurulunca sit alanı olarak ilan edilmiştir. Gölün çevresinde bulunan özel gayrimenkullerin kamulaştırılması planlanmaktadır.

Gölde sazan balığı yetişir.

Terzioğlu Tepesi

İlçeye 2 km. uzaklıktaki tepeden, Karadeniz’i  ve çevreyi kuşbakışı seyretmenin keyfine varılabilir. Tepeye ulaşım Kumru asfaltından sağlanmaktadır.

Dolunay Çamlık Mesire Alanı

Ünye İlçesi yolu üzerinde, Fatsa’ya 2. km. uzaklıkta denize sıfır, çam ağaçları ile kaplı mesire alanında piknik yapabilir, gün boyu denize girebilirsiniz.

FATSA’DA FESTİVAL VE ŞENLİKLER

Fatsa Belediyesi, Uluslararası Çınar Festivali, Her yıl Temmuz ayında yapılır. Festivalde güzellik yarışması, Satranç Turnuvası, Aşıklar Atışması, Yüzme Yarışları, Atletizm yarışları, Plaj Voleybolu gibi etkinlikler sergilenir. Ayrıca bir de Kitap Fuarı düzenlenir.

Fatsa ve Çevre ilçeler Cip Şenliği, Her yıl Haziran ayında yapılır.

YAT YARIŞLARININ TARİHİ???

1 Temmuz, Kabotaj Bayramı Fatsa merkez de değil Yalıköy de kutlanmaktadır.

KONAKLAMA

DOLUNAY OTEL(**) T: 0452 4337200

YAHŞİ OTEL (**) T: 0452 4239898

YALÇIN OTEL TURİSTİK TES.(****) T:0452 4231478

ÇAMLIK OTEL(*) T: 0452 4337005

GRAND GÖKSU OTEL T: 0452 4231875

BULVAR OTEL T: 0452 4231926

PALAM OTEL T: 0452 4232306

MAVİAY OTEL T: 0452 4412182

NEREDE NE YENİR?

HÜNKAR RESTAURANT T: 452 423 5657

ÖMÜR RESTAURANT T: 0452 423 1691

GÖKSU RESTAURANT

ÇARDAK RESTAURANT

MARİNA RESTAURANT

SOHBET RESTAURANT (İÇKİLİ)

YALI RESTAURANT (İÇKİLİ)

DOLUNAY RESTAURANT

FANİZA RESTAURANT

YALÇIN RESTAURANT

YALIKÖYDEKİLER İLAVE EDİLECEK

BOLAMANDAKİLER İLAVE EDİLECEK

TAKSİ DURAKLARI

MEYDAN TAKSİ T: 0452 423 1988

GARAJ TAKSİ T: 0452 423 5249

YILDIZ TAKSİ T: 0452 423 1508

GÜNEŞ TAKSİ T: 0452 423 6133

MAĞAZALAR BAŞI TAKSİ T: 0452 423 3484

EMNİYET TAKSİ T: 0452 423 5849

KUTULAR

KUTU:

FATSA’DA KİVİ YETİŞTİRİCİLİĞİ

1990 yılından sonra Fatsa İlçe Müdürlüğü, arazi yapısının işlemeli tarıma elverişli olmadığı yerlerinde, fındığa alternatif olarak kivi yetiştiriciliğini desteklemeye başlamıştır. 32 hektarlık bir kivi bahçesi kurulmuştur. Kivi üretimi bölgedeki çiftçiler tarafından da kabul görmüştür. Geçtiğimiz yıl Fatsa’da bir soğuk hava deposu kurulmuştur. Bu da kivinin pazarlama süresini artırmaktadır.

KUTU

Fatsa, Ünye’den on sekiz mil uzaktadır. Irmağın ağzında iyi bir kışlık limanı vardır. Üç mil açıkta Kuş adası denilen ufak bir kayalık ada vardır. Fatsa’nın ırmağı vaktiyle meşhur olup Vatasa adını taşırdı. Burada Poliman adlı bir ırmak ve bir şehir zikredilmiştir. Ufak gemilerin girebildiği bu ırmağın yakınında ılıca, hamamlar ve eski bir kilise vardır ki; burası eskilerin ırmağın yanında gösterdikleri eski Bolaman şehrinin kalıntıları olsa gerek. Son zamanlarda Fatsa yakınlarındaki yapılan hafriyatla, duvarlarında mihraba benzer oyuklar bulunan eski bir kale meydana çıkarıldı. Dokuz mil beride, kayanın üzerinde, içinde eski bir kilise bulunan ve Aya kalesi denilen bir kale vardır. Doğu tarafta da eski bir kale mevcuttur.” P.Minas Bıjışkyan 1817-1819 Gezisi

KUTU

FATSA’DA DENİZCİLİK ve GEMİ YAPIMI

Fatsa tarihin ilk dönemlerinden başlayarak hep denizle iç içe olmuştur. Kuşkusuz bunun nedeni Fatsa’nın deniz kenarında kurulmuş olmasıdır ancak görünmeyen nedenlerden en önemlisi de Fatsa’nın Ünye, dolayısıyla Samsun ve Ordu ile bağlantısını sağlayacak olan bir karayolunun olmamasıydı. Ticari eşyaların Fatsa’ya gelebilmesi, Fatsa’nın ürettiği tarımsal ürünlerin diğer bölgelere gönderilebilmesi için deniz yolu kullanılmak zorundaydı. Bu nedenle Fatsa’da deniz taşımacılığı sektörü gelişmişti.

Denizde taşımacılık yapabilmek için gemilere ve büyük kayıklara gereksinim vardı. Fatsa’da bunları yapabilen tezgâhlar bulunmaktaydı. Bu tezgâhlarda savaş gemileri dahi inşa edilebiliyordu. 1834 yılında Fatsa gemi tezgâhlarında bir savaş gemisinin inşa edildiği bilinmektedir. Bunun dışındaysa, Çapar adı verilen büyük kayıklar da Fatsa’da inşa edilmekteydi.

Gemi inşasının Fatsa’da gelişmesinin en önemli nedenleri arasında bölge ormanlarında gemi yapmaya elverişli ağaçların yetişmesiydi. Edegör ormanlarından elde edilen keresteler gemi yapımında kullanılmıştır. Bunun dışında bölgenin kendir üretim merkezi olması da gemi sanayinin gelişmesine katkıda bulunmuştur.

Şevki Efendi ve İsmail efendi Vapur Acentelerine ait vapurlar Fatsa’ya sık sık seferler yapıyordu. Ayrıca Fatsa’da İdare-i Mahsusa da (Bugünkü İl Özel İdaresi) Fatsa’da bir acente açmıştı.

1902 yılında Fatsa’da 38 tane küçük gemi vardı. 10-15 civarında da balıkçı teknesi olduğu düşünülmektedir. Fatsa Limanı’na 1902 yılında uğrayan vapur sayısı ise 1000 civarındaydı. Dökümü aşağıdaki gibidir.

Osmanlı Bayraklı 828 adet yelkenli gemi, 88 vapur

İngiliz Bayraklı 8 vapur

Fransa Bayraklı 4 vapur

Yunan bayraklı 4 vapur

İtalyan Bayraklı 2 vapur

Rusya Bayraklı 1 vapur

Avusturya Bayraklı 1 vapur.

KUTU:

Japon Gelinler

Japonya’da yaklaşık 7000 civarında Türk yaşamaktadır. Bu sayının yaklaşık yarısı Fatsalıdır. Fatsa’daki iş ve yaşam koşulları birçok Fatsalıyı gurbetçi yapmıştır. Bugünlere dek İstanbul’u, Almanya’yı, Fransa’yı yurt belleyenleri duyduk ama Japonya herhalde en son akla geleceklerden biriydi.

Japonya’ya ilk giden kişinin Japonya Fatihi Hayri Atılgan olduğu söylenir. Hayri Atılgan 2002 yılında vefat edene kadar 500 civarında hemşerisine Japonya’da iş bulmuştur.

Fatsalıların çoğu Japonya’nın önemli sanayi şehirlerinden Nagoya ve çevresinde yaşamaktadır. Bu kent bir otomotiv kentidir ve inşaat sektörü de önemlidir. Japonya’da yaşayan Türkler bu kentte otomobil parçalama işi ve bina yıkım işleriyle uğraşmaktadırlar. Yaptıkları iş” Kaitai” olarak adlandırılır.

Japonya Türkiye’ye vize uygulamamaktadır. Üç ay süreyle giriş izni verilmektedir. Ancak üç aylık süre bitiminde kişi Japonya’dan ayrılmazsa sınır dışı edilir ve beş yıl süreyle Japonya’ya girişi yasaklanır.

Fatsalı bunun da kolayını bulmuştur. Japonya’ya girmek için ya adını ya da soyadını değiştirir veya Japon bir hanımla evlenir.

Yıllardır Japonya’da yaşayanlar olduğu gibi, Fatsalı gençlerin bir kısmı da Japon eşleriyle Fatsa’ya kesin dönüş yapmıştır. Japon gelinler, Fatsa’da Japon kültürüyle yaşayan Fatsalılar olarak Türkiye’yi benimsemişler, onlar da burayı kendilerine yurt yapmışlardır. Fatsa’da bugün birçok “Japon Gelin” yaşamaktadır.








sosyal ağlarda paylaşma



Benzer:

Deniz kenarında üç yüz evli, bir camili, han ve hamamlı, küçük çarşılı, Canik Sancağı’nda zeamettir. Bağ ve bahçesi, çeşitli meyveleri var. Ahalisi çoğu iconGцrme edimi sцzcьklerden цnce gelmi?tir. Bizi зevreleyen dьnyada kendi yerimizi gцrerek buluruz
Цrne?in, sol yьzьk parma??nda var olan yьzьk, evli olman?n gцstergesidir. Gцsteren yьzьk gцsterilen evlilik. Gцstegebilimin ilk sorgulad???...

Deniz kenarında üç yüz evli, bir camili, han ve hamamlı, küçük çarşılı, Canik Sancağı’nda zeamettir. Bağ ve bahçesi, çeşitli meyveleri var. Ahalisi çoğu icon"Deniz engin bir sudur, tuzlu, yeşil, dalgalı"

Deniz kenarında üç yüz evli, bir camili, han ve hamamlı, küçük çarşılı, Canik Sancağı’nda zeamettir. Bağ ve bahçesi, çeşitli meyveleri var. Ahalisi çoğu iconGAÜ 1985 yılında kurulmuştur. Yedi öğrenci ile küçük bir başlangıç...

Deniz kenarında üç yüz evli, bir camili, han ve hamamlı, küçük çarşılı, Canik Sancağı’nda zeamettir. Bağ ve bahçesi, çeşitli meyveleri var. Ahalisi çoğu iconSilversea’nin küçük lüks tekneleri, bir yandan insanın hayal edebileceği...

Deniz kenarında üç yüz evli, bir camili, han ve hamamlı, küçük çarşılı, Canik Sancağı’nda zeamettir. Bağ ve bahçesi, çeşitli meyveleri var. Ahalisi çoğu icon“Mülkiye’de bir doçent var, bizde öylesi biri yok. Anayasayi yapanlardan biri”

Deniz kenarında üç yüz evli, bir camili, han ve hamamlı, küçük çarşılı, Canik Sancağı’nda zeamettir. Bağ ve bahçesi, çeşitli meyveleri var. Ahalisi çoğu iconH. O.: Tьm bu sьreзleri nas?l ke?fettin? Nas?l bir ara?t?rmaya girdin, kimlerden yard?m ald?n?
Цnce bilgi toplan?yor, yorumlan?yor, ba?ka bir bilgi alma aktivitesi yap?l?yor, sonuзlar з?k?yor. Profesyonellerle bir karar verme...

Deniz kenarında üç yüz evli, bir camili, han ve hamamlı, küçük çarşılı, Canik Sancağı’nda zeamettir. Bağ ve bahçesi, çeşitli meyveleri var. Ahalisi çoğu iconHereke'de hal?c?l??a ili?kin ilk зal??malar, 1891 y?l?nda Hereke...
Цzellikle 1943'ten sonra Hereke hal?c?l???nda bьyьk bir canlanma gцrьldь. Цnceleri Gцrdes, Demirci tьrь hal?lar dokunurken daha sonra...

Deniz kenarında üç yüz evli, bir camili, han ve hamamlı, küçük çarşılı, Canik Sancağı’nda zeamettir. Bağ ve bahçesi, çeşitli meyveleri var. Ahalisi çoğu iconKazanım 8: Dinlediklerini/ izlediklerini çeşitli yollarla ifade eder

Deniz kenarında üç yüz evli, bir camili, han ve hamamlı, küçük çarşılı, Canik Sancağı’nda zeamettir. Bağ ve bahçesi, çeşitli meyveleri var. Ahalisi çoğu iconSevgili dostlar, ben tarihçi değilim. Sadece soyadımın tekeli olması...

Deniz kenarında üç yüz evli, bir camili, han ve hamamlı, küçük çarşılı, Canik Sancağı’nda zeamettir. Bağ ve bahçesi, çeşitli meyveleri var. Ahalisi çoğu iconAydin, Bati Anadolu Bölgemizde tarih ve uygarligin izlerini tasiyan,...


Sanat




© 2000-2018
kişileri
s.ogren-sen.com